Witte druiven

Albariño
Albariño is dé druif van het Galicische gebied Rías Baixas die is aangeplant in het uiterste noordwesten van Spanje. Je vindt hem ook in het aangrenzende deel van Portugal waar hij bekend is onder de naam Alvarinho. De Albariño geeft wijnen die je in zuidelijke landen niet zo snel zou verwachten. Wijnen uit de Rías Baixas combineren sappigheid en extract met een frisse zuurgraad. Door het vochtige klimaat is wijnbouw hier zeer kostbaar. Dit samen met een grote vraag maakt ze dat tot de duurste witte wijnen van Spanje behoort.

Aligoté
De Aligoté is naast de Chardonnay het 'andere' witte ras van de Bourgogne. Aligoté geldt als minder verfijnd dan die Chardonnay, onder andere vanwege zijn hoge zuurgraad waardoor een goede rijping essentieel is. De meeste Aligoté is echter buiten de Bourgogne te vinden. In diverse landen in Oost-Europa staat hij op zeer ruime schaal aangeplant.

Chardonnay
Niet de meest aangeplante witte druif ter wereld maar wel verreweg de bekendste en meest internationale. Chardonnay is van nature neutraal en wijnmakers kunnen er zich in technisch opzicht helemaal op uitleven; zonder hout, met een beetje hout of met veel hout. Droog of met een beetje restsuiker en soms zelfs zoet. En niet te vergeten in mousserende vorm.
Chardonnay is net als de Cabernet Sauvignon aangeplant in zo ongeveer elk land waar wijnbouw bedreven wordt. Zijn wortels liggen in Frankrijk, in de Bourgogne. Alle grote witte wijnen uit die streek, zoals Chablis, Meursault en Puligny-Montrachet, zijn 100% Chardonnaywijnen. Ook in de Champagne speelt de Chardonnay een belangrijke rol, of in combinatie met Pinot Noir en Pinot Meunier, of ongemengd. Alle Blanc de Blancs champagnes komen per definitie van Chardonnay.
Minder bekend zijn de Chardonnays uit de Jura. Verder is de nodige Chardonnay aangeplant in Spanje en Italië. In Oostenrijk noemt men hem soms Morillon, een verwijzing naar een dorpje in de Champagne! Meer vindplaatsen zijn; Midden en Oost Europa, Israël, China, Chili, Argentinië, Nieuw-Zeeland, Australië, Californië, Canada, Zuid-Afrika, etc.

Chenin Blanc
De Chenin Blanc is een uiterst veelzijdige druif die zowel strakdroge als rijke, zoete wijn kan produceren. De grootste aanplant van Chenin Blanc is te vinden in Zuid-Afrika, waar hij onder de naam Steen bekend is. De Kaapse Steen heeft minder zuren dan de wijnen van de Loire en wordt in de regel doelbewust gemaakt voor onmiddellijke consumptie. Een goed voorbeeld hiervan is de primeurversie ‘Eerste Pluk’.
Deze druif produceert frisse en fruitige wijnen met zeer uiteenlopende smaken van fruit en is zeer geschikt voor het maken van mousserende wijnen. Over het algemeen staat dit druivenras bekend om zijn strakke wijnen. De geur is vaak breed, mooi bloemig, met appel, tropisch fruit, amandel en honing. De smaak is sappig, fris en toegankelijk. 
In de rest van de wereld blijft de aanwezigheid van Chenin wat verborgen, omdat hij daar meestal in assemblages verdwijnt. Uitzonderingen op deze regel komen uit Californië, zowel droog als zoet.

Gewürztraminer
Een druif met een intens aroma en een uitgesproken smaakprofiel. Zwak punt van deze druif is echter zijn lage zuurgraad, waardoor hij al gauw spanning mist. Het bekendste, maar daarom nog niet het beste gebied voor 'Gewürz' is de Elzas, waar men de naam trouwens spelt zonder umlaut.
Voor Gewürztraminer met finesse of voor de verwante, wat minder intens aromatische wijn van de traminer, kun je o.a. terecht in Südtirol/Alto Adige. De druif komt daar oorspronkelijk vandaan en dankt zijn naam aan het dorpje Tramin. Goede droge versies komen ook uit de Pfalz.
Buiten Europa kom je hem voornamelijk in Nieuw-Zeeland en in de koelere gebieden van Californië en de Pacific Northwest tegen.

Grüner Veltliner
Nationale witte druif van Oostenrijk, vooral aangeplant in Neder-Oostenrijk in gebieden als de Wachau, Kremstal, Kamptal, Weinviertel en Wien. De wijnen hebben een geheel eigen, origineel karakter met voldoende zuren en ietwat peperig accent - Oostenrijkers spreken liefkozend van een 'Pfefferl'. Veltliner wordt in de regel droog en 'houtvrij' gevinifieerd. De krachtiger versies kunnen in de regel goed rijpen.

Marsanne
Typische 'Rhônedruif' die een wijn met behoorlijk veel kleur en body en een tamelijk lage zuurgraad oplevert. Marsanne vormt de basis van noordelijke witte Rhônewijnen zoals Saint-Joseph, Crozes-Hermitage en Saint-Péray. Hij verdringt daar de Roussanne, waarmee hij overigens ook wel wordt geassembleerd. Marsanne is ook steeds meer te vinden in Languedoc. Al sinds lang is hij in Australië present. Daar vinifieert men hem in de regel puur.

Muscat
Het meest aromatische druivenras van allemaal en daardoor makkelijk blind te herkennen. Muscat-wijnen zijn wellicht de enige die direct een associatie oproepen met druiven! Andere associaties zijn die van witte bloemen en citrusfruit. De naam Muscat is enigszins misleidend, want in feite is dat de algemene noemer voor diverse varianten. Als kwalitatief beste geldt de Muscat blanc à petits grains, met als goede tweede de Muscat d'Alexandrie. Om nog even bij benamingen te blijven, synoniemen in het Spaans, Italiaans en Duits zijn respectievelijk Moscatel, Moscato en Muskateller. Een enigszins complicerend gegeven is dat er ook blauwe versies van de muskaat bestaan.
Muscat is zowel tot zoete als tot strak droge wijn te verwerken. In het eerste geval gebeurt dat in de vorm van een versterkte wijn. De gisting wordt dan onderbroken door toevoeging van wijnalcohol en de onvergiste suikers geven de wijn vervolgens zijn zoete smaak. Voorbeelden daarvan zijn de Muscats uit de Languedoc (Rivesaltes, Beaumes de Venise etc.), die van het Griekse eiland Samos, Moscatel uit Spanje, de Hanepoot uit Zuid-Afrika en de intense Australische dessertwijnen
Van een andere orde zijn de passito wijnen van ingedroogde druiven, zoals de Moscato van het Zuid Italiaanse eilandje Pantelleria. Een weer heel ander type, eveneens van Italiaanse afkomst, is de laagalcoholische, mousserende Moscato d'Asti uit Piemonte.
In opkomst zijn de droge Muscats uit het Franse Zuiden. Het opsporen waard zijn ook de droge Muscats/Muskateller uit noordelijker contreien zoals de Elzas, de Pfalz, Baden en Oostenrijk.

Pinot Blanc
Het werkpaard van de Elzas. Vrij neutraal van karakter en daarom makkelijk te drinken en te combineren. Wijd verbreid over Midden Europa onder de Duitse benaming weißer burgunder of weißburgunder en daar vaak interessanter dan in Elzas. Pinot bianco uit Noordoost Italië (Friuli, Südtirol / Alto Adige) kan eveneens verrassend goed zijn.

Pinot Gris
Familie van de Pinot Blanc met een roze gekleurde schil. Pinot Gris is in de regel aromatischer en steviger van smaak dan de Pinot blanc. Synoniemen zijn o.a. Pinot grigio, Grauburgunder en Grauer burgunder. Veel aangeplant in Noordoost Italië voor droge wijnen.
Pinot Gris in de Elzas is lange tijd Tokay genoemd en geeft in de regel rijke, meestal wat zoetige wijnen. Pinot gris is verder aangeplant in o.a. Luxemburg, Hongarije (szürkebarat) en Oregon.

Riesling
De Riesling is onlosmakelijk verbonden met Duitsland, met voorop gebieden als Moezel, Rheingau en Pfalz. Een ander Rieslingbolwerk is de Elzas met zijn sterk Duits geïnspireerde wijnbouwtraditie. Ook in Noord-Amerika is Riesling te vinden. In Californië is dat onder de benaming Johannisberg riesling en in verschillende gradaties van zoetheid. In het Canadese Ontario produceert riesling voortreffelijke icewine. Eveneens het proberen meer dan waard zijn de Rieslings uit de koele delen van Zuid-Australië.
Riesling doet het uitstekend in koele klimaten. De natuurlijke zuurgraad van deze wijn geeft hem geweldige bewaarmogelijkheden, tot tientallen jaren. De laatste jaren is de aanplant steeds licht gestegen, verwacht wordt dat deze tendens blijft bestaan.

Sauvignon Blanc
Sauvignon is tegenwoordig een mondiale druif die de Chardonnay aardig naar de kroon begint te steken. Bijzonder mooie Sauvignons komen tegenwoordig ook uit regio's aan de voet van de Alpen, zoals Steiermark in Oostenrijk, Südtirol/Alto Adige en Friuli (Collio) in Noordoost-Italië, en uit Brda in Slovenië.
De Nieuwe Wereld is niet achter gebleven. In Chili, Zuid-Afrika, Nieuw Zeeland en Californië zijn aan goede Sauvignons geen gebrek, allen wel met een eigen stijl

Sémillon
Niet een echt modieus type wijn, zeker niet wanneer het om de droge versie gaat. Hij mist het expressieve aroma van de Sauvignon en komt eerder wat wasachtig over. Sémillon is echter met Chenin en Riesling een van die druiven die gevoelig zijn voor botrytis en daardoor magnifieke zoete wijnen kunnen opleveren.
Zoete wijnen van een vergelijkbaar kaliber als goede Sauternes levert hij ook in Australië. Opvallend genoeg zie je Semillon - in het Engels zonder accent - daar ook regelmatig als droge varietal. In de VS is Semillon weliswaar mondjesmaat aangeplant, maar de resultaten zijn zeer bevredigend. In Oregon en Washington State is dat het geval voor droge wijnen, in Californië voor een enkele zoete.

Silvaner
Oud Duits ras, meestal vrij neutraal van karakter maar met een paar opmerkelijke uitzonderingen. Presteert het best in Franken, waar hij zowel hartige droge wijnen als Eisweine kan geven. Ook in Rheinhessen geeft de Silvaner goede droge wijnen. In de Elzas, waar de naam gespeld wordt als Sylvaner, van zeer bescheiden kwaliteit.

Trebbiano
Druif met een laag aroma- en smaakprofiel, maar zowel in Italië als in Frankrijk (onder de naam Ugni blanc) het meest aangeplante ras voor witte wijn. Geeft neutrale, droge wijn die zowel puur als in assemblages met andere druivenrassen gebotteld wordt. In de Charente, in Frankrijk, levert hij ook uitstekende basiswijn voor de distillatie van cognac.

Torrontés
De Torrontés druif komt oorspronkelijk uit Galicia in Spanje, maar is nu vooral ook te vinden in Argentinië. De meeste wijnen van de Torrontés hebben de geur en smaak van bloemen, rozenblaadjes, muskaat, kruiden en tropisch fruit. Het geeft elegante wijnen met een goed zuurgehalte, grote persoonlijkheid, intense smaak, is bijzonder fris, levendig, fruitig en licht.

Verdejo
Verdejo is een witte druif van uitstekende kwaliteit, één van de beste witte druivenrassen in Spanje. De Verdejo druif produceert zeer aromatische, zachte wijnen met 'body'. De Verdejo wordt veel aangeplant in Valladolid, Segovia en Avila. Het is het belangrijkste druivenras van het wijngebied Rueda.
De neus toont uitgesproken aroma's van grapefruit, citrus, bloesem, mineralen en kruiden. De wijnen van de Verdejo druif vertonen over het algemeen een karakteristieke lichte bittertoon.

Viognier
Viognier is een druif die zeer in opkomst is en wint aan populariteit onder de witte druivenrassen. Tot voor kort was Viognier alleen maar aangeplant in de Noordelijke Rhône (Condrieu), maar tegenwoordig is hij op veel meer plaatsen te vinden. In de Languedoc en in Californië wordt de Viognier druif aangeplant op vrij uitgebreide schaal. Viognier heeft meestal behoorlijk veel body en alcohol maar weinig zuren. Het aroma doet denken aan wit fruit, bloemen, gember, perzik, abrikozen en honing. De wijnen kunnen delicaat en rond zijn met veel fruit en kracht.